Trang chủ Tin tức Cocktails âm nhạc Vấn nạn stream nhạc gian lận: Diễn ra rất tinh vi, việc...

Vấn nạn stream nhạc gian lận: Diễn ra rất tinh vi, việc xóa sổ rất khó

Thảo

Vấn đề này sẽ mang đến góc nhìn mới về những thách thức mà các hãng thu âm và nhà phân phối độc lập đang phải đối mặt trên các nền tảng nghe nhạc, cụ thể ở đây là Spotify.

 

Các “ông lớn” trong ngành nói gì về lượt “stream” ảo?

 

Trong nhiều năm qua, việc các lượt nghe nhạc trực tuyến gian lận đã tác động tiêu cực thế nào đến ngành công nghiệp âm nhạc không còn là câu chuyện quá mới mẻ. Hoạt động này diễn ra một cách bí mật, thường được che đậy bằng những công nghệ, máy móc tinh vi. Để nắm được quy mô thật sự của toàn bộ vấn đề này đã nhọc nhằn, vì thế câu hỏi “có thể làm gì để giải quyết” lại trở nên khó trả lời gấp bội lần hơn. Một giám đốc điều hành cấp cao giấu tên của một công ty phân phối đã tiết lộ với Billboard Mỹ rằng việc chống lại hoạt động này đã trở thành mối quan tâm ngày càng lớn trong ngành kinh doanh âm nhạc.

 

Theo cựu Giám đốc thương mại của dịch vụ âm nhạc trực tuyến Napster – Angel Gambino tại một hội thảo vào năm 2019, một lượt stream gian lận được định nghĩa là “bất kỳ thứ gì nhưng không phải là lượt nghe từ người hâm mộ dành cho bài hát họ yêu thích”. Số lượt nghe “ảo” này được tạo ra nhằm tăng thành tích nhạc số cho một số nghệ sĩ cũng như doanh thu từ bản quyền. Các chuyên gia hiện đã tìm ra một số cách thức thực hiện như tận dụng các mạng lưới robot, thuê các nhóm người stream thủ công, sử dụng tài khoản giả hoặc ăn cắp…

 

Mỗi tháng, Merlin Network – nơi xử lý việc cấp phép kỹ thuật số cho nhiều hãng thu âm và nhà phân phối độc lập đều gửi cho các đối tác một báo cáo chi tiết về tỷ lệ lượt nghe nhạc gian lận trên Spotify phát sinh từ nghệ sĩ hoặc catalog nhạc của họ. Trong đó, hệ thống Merlin thể hiện được khoảng 15% thị trường toàn cầu. Theo một bộ đôi Giám đốc điều hành xin đươc giấu tên của hãng thu âm độc lập chia sẻ, báo cáo mới nhất đã thể hiện trong tháng Hai vừa qua lượng stream miễn phí không đạt tiêu chuẩn để được xem là “các fan nghe các bài hát mà họ yêu thích” chiếm 2,5%. Ngoài ra, có 1,2% lượt nghe nhạc từ các tài khoản Spotify có trả phí trong hệ thống Merlin bị cho là lượt stream không hợp lệ.

 

Các “ông lớn” trong ngành kinh doanh âm nhạc thừa nhận vấn đề gian lận trong streaming đã trở thành một mối quan tâm ngày càng nghiêm trọng.

Gian lận trong streaming là một vấn đề đáng báo động, bởi về cơ bản các dịch vụ phát nhạc trực tuyến thường trả tiền cho chủ sở hữu bản quyền âm nhạc theo tỷ lệ phần trăm tổng số lượt phát trên nền tảng ở một lãnh thổ cụ thể. Với kinh nghiệm “chiến đấu” với vấn nạn này, một nguồn tin khác trong ngành âm nhạc cho biết nếu bất kỳ hành vi gian lận nào trót lọt diễn ra thì “kể cả 0,01% lợi nhuận được chuyển vào túi kẻ gian lận cũng có tác động đáng kể đến toàn thể những người chia sẻ doanh thu âm nhạc còn lại”.

 

Việc stream giả không chỉ tác động về mặt tài chính, trên thực tế có một số nghệ sĩ tham vọng đã liều lĩnh mua những lượt nghe nhạc “ảo” này với hy vọng có thể biến những con số nhân tạo thành sự nổi tiếng thật. Đó là chưa kể đến việc số liệu streaming hiện đang được dùng như một yếu tố quan trọng trong các công thức tính điểm cho bài hát của nghệ sĩ trên các bảng xếp hạng âm nhạc uy tín.

 

Spotify cũng không phải nền tảng duy nhất phải đối mặt với gian lận trong streaming. Theo Billboard Mỹ, công ty giải trí Equity – chi nhánh phân phối của Roc Nation (do Jay-Z thành lập năm 2008) có mức gian lận cao hơn 10% vào một thời điểm vào năm ngoái. Thậm chí, thỉnh thoảng các nghệ sĩ và hãng thu âm vô tình bị lôi kéo vào hoạt động gian lận khi thuê các công ty bên thứ ba. Các công ty này cam kết thu hút lượt stream hợp pháp cho khách hàng, nhưng thực chất lại dùng phương pháp tăng lượng lượt nghe bằng robot hoặc thuê nhân công.

 

Merlin Nertwork, IFPI và những tổ chức, công ty trong ngành công nghiệp âm nhạc đang không ngừng tìm hiểu, thống kê và cố gắng xoá bỏ các lượt stream “ảo”.

Phát ngôn viên của Spotify phản hồi với Billboard Mỹ về vấn đề này như sau: “Thao túng streaming là một vấn đề toàn ngành mà Spotify rất coi trọng. Chúng tôi cung cấp cho các đối tác của mình báo cáo nhất quán và minh bạch về các hành động mà chúng tôi thực hiện để chống lại các nỗ lực thao túng streaming”. Tương tự Spotify, phía Merlin cũng xem đây là một vấn đề cực kì nghiêm trọng. “Chúng tôi tin rằng việc giải quyết thách thức này đòi hỏi nỗ lực hợp tác giữa các đối tác kỹ thuật số, chủ sở hữu bản quyền và toàn bộ hệ sinh thái âm nhạc”, Giám đốc điều hành Jeremy Sirota nói thêm.

 

Xóa sổ stream “ảo”: Nhiệm vụ bất khả thi?

 

Cuộc chiến công khai chống lại gian lận trong streaming đã được dẫn đầu bởi Liên đoàn Quốc tế Công nghiệp Thu âm (IFPI) – tổ chức thương mại cho ngành công nghiệp âm nhạc thu âm toàn cầu. Chiến lược hiện tại của IFPI là theo dõi các website cung cấp lượt nghe để đổi lấy tiền. Tổ chức này đã giành được những chiến thắng pháp lý quan trọng, chẳng hạn như ở Đức họ đã thuyết phục tòa án đóng cửa nhiều dịch vụ tăng lượt phát trực tuyến vào cuối năm ngoái. Hay tại Brazil, 84 trang thúc đẩy lượt stream nhạc cũng đã bị các quan chức “đánh sập” trong năm 2021.

 

Tất nhiên, xóa sổ hoàn toàn các lượt stream “ảo” là một nhiệm vụ bất khả thi ở thời điểm hiện tại bởi quy mô và mức độ tinh vi của các công ty đứng sau vấn nạn này. Tuy vậy, những kết quả tìm hiểu mới đây nhất cũng đã cho công chúng thấy được rằng gian lận trong streaming thật sự tồn tại, hơn nữa còn rất phổ biến. Đây có thể được xem là những bước đầu đầy hứa hẹn để các tổ chức như IFPI hay hệ thống Merlin tiếp tục đào sâu cũng như tìm cách giải quyết gian lận streaming sớm nhất có thể trong tương lai.