0

Năm 2018 rõ ràng là một năm Suboi đã đạt được những thành công ấn tượng trên con đường âm nhạc. “Thế còn 2019 thì sao? Liệu có phải là năm của Suboi nữa không?”, tôi hỏi. Suboi cười phá lên và rất nhanh, cô … giơ chân lên. Suboi chỉ vào hình xăm mới của mình ở ngay vị trí gần cổ chân, đó là chữ “Sorry”. Cô nói, “Sorry nhưng mà yes. It’s gonna be my year!” (Xin lỗi nhưng mà đúng rồi đấy. Đây sẽ là năm của tôi!).

 

Nhắc về Suboi, khán giả sẽ nhớ đến cô vì nhiều điều. Có thể là 1 nữ rapper thuộc thế hệ đầu tiên với nét cá tính không lẫn vào đâu được. Có thể là một cô gái đã tự tin đọc rap trước cựu tổng thống Obama của nước Mỹ. Có thể là một nghệ sĩ đã có nhiều thành tích, dấu ấn trên đấu trường quốc tế với danh hiệu “Nữ hoàng Hip-Hop Việt Nam”. Nhưng ẩn sau tất cả những điều đó, Suboi vẫn là một cô gái như bao người, 28 tuổi và mang trong mình những đam mê, khao khát cống hiến và sống hết mình, tận hưởng mọi giây mọi phút trong cuộc đời một cách trân trọng và thư thái nhất.

 

Hẹn gặp Suboi trong một buổi chiều tà khá muộn, trong không gian của căn hộ homestay kín đáo nằm khuất phía trong con hẻm nhỏ trên đường phố quận 1. Khi tôi tới, Suboi gần như đã hoàn thiện những shot hình cuối cùng trong buổi chụp bộ ảnh mới, một bộ ảnh mà khi tung ra chắc sẽ khiến nhiều khán giả bất ngờ bởi hình tượng có phần nữ tính, mềm mại và có một chút dịu dàng của cô nàng Rapper. Suboi hào hứng xem lại những bức ảnh đã chụp, líu lo nói chuyện với hết người này tới người khác trong ekip và luôn nở nụ cười chào tạm biệt kèm theo lời cảm ơn mỗi khi có ai đó ra về. Đó Suboi ở ngoài đời, khi không có Rap, không “cool” cũng chẳng ngầu, chỉ đơn giản là một cô gái nhỏ nhắn lúc nào cũng lí lắc và tinh nghịch. Nhìn mà xem, ai nghĩ được Suboi đang ở độ tuổi 28 của cuộc đời cơ chứ?

 

 

“N- sao” và “Công” – 2 lá bài đầu tiên của ván bài âm nhạc 2019

 

Câu chuyện của chúng tôi được bắt nguồn từ hai ca khúc đình đám nhất trong năm 2018 của Suboi là “N-sao”. Bài hát mà ngay từ khi mới được tung ra, Suboi đã coi nó là “lá bài” đầu tiên để thông báo với mọi người rằng “Này mọi người, Suboi còn ở đây” và sau đó là “Công” để nói “Hey… Suboi vẫn còn rap đấy nhé”. Nói như vậy bởi vì suốt quãng thời gian vừa qua, rất nhiều người luôn nói với Suboi rằng hãy ra sản phẩm đi, hãy làm nhạc đi, bao lâu rồi Suboi đã không ra mắt bài hát mới. Điều đó giống như là sự hối thúc nhưng Suboi thì không thể chiều ý của số đông ngoài kia. Đã là nghệ sĩ, có ai không muốn được giới thiệu tới công chúng những dự án sáng tạo mà mình tâm đắc. Suboi cảm thấy mình không phải người làm nhạc chỉ để được xuất hiện. Cô muốn mỗi lần mình ra mắt sản phẩm âm nhạc nào đó thì mọi người phải có gì đó để ngẫm để nghĩ chứ không đơn thuần là chạy đua với số đông.

 

“Hai ca khúc này Suboi viết cũng rất lâu rồi, khoảng 2 – 3 năm trước. Đó là khoảng thời gian dài để mình “thai nghén” giai điệu, ca từ, thông điệp nên khi nghe người ta mới cảm thấy nội dung “đặc quánh” đến vậy. Qua những sản phẩm nhạc này, Suboi muốn mọi người biết là Suboi đã chính thức quay lại với âm nhạc. Không phải kiểu một năm ra một bài nữa đâu, người ta sẽ nói Suboi làm biếng. Nhưng suy nghĩ của Suboi chỉ đơn giản thế này, khi bạn muốn nói điều gì đó thì bạn phải có thông điệp để truyền tải cho người nghe, chứ không phải mình muốn nói gì thì nói đâu”, Suboi chia sẻ.

 

 

“N- sao” là một ví dụ. Bài hát được Suboi viết khi cô còn ở New York, nơi được mệnh danh là “thành phố không bao giờ ngủ” với nhịp sống sôi động. Thời gian sống tại đây, mỗi lần đi ngoài đường là Suboi lại cảm thấy dòng năng lượng ở thành phố này, từ những người dân tới cảnh vật đều mang lại cảm giác về sự bận rộn và hối hả. Cảm giác đó mang Suboi về lại với Sài Gòn, thành phố thân thuộc đã gắn liền với một phần quãng đời của cô.

 

Suboi cho biết phần âm thanh của “N- sao” đã được cô sử dụng để diễn tả rất rõ nguồn năng lượng tích cực mà mình đã nhìn thấy, nghe thấy, cảm thấy ở cả New York và Sài Gòn. “Flow” nhanh, beat thì “bùng bùng” và bài hát không chỉ là văn tả cảnh mà Su muốn nói nhiều hơn về những điều đang thay đổi tại thành phố mình sống. Lời bài hát cũng là những câu hỏi xoay quanh những định kiến hay suy nghĩ của xã hội về nhiều vấn đề “nhức nhối” hiện nay. “Quan điểm của Suboi khi làm nghệ thuật là mình không đưa ra câu trả lời mà chỉ đưa ra câu hỏi thôi“, nữ rapper cho biết.

 

Có thể nói, “Đời vui thì n-sao nà?” đã trở thành câu hát viral phổ biến trong thời điểm ca khúc ra mắt. Ngay cả hình ảnh những bộ trang phục được lấy cảm hứng từ đồ chống nắng được dân mạng gọi vui là “Ninja Lead” mà Suboi sử dụng trong MV cũng tạo sự thích thú đặc biệt cho khán giả. Không ngoa khi nói rằng “N- sao” đã mang về cho cô nàng rapper những “chiến tích” ấn tượng khiến bản thân Suboi cũng phải bất ngờ. Ngay cả việc “N- sao” được trang âm nhạc uy tín Apple Music gọi tên trong danh sách 100 bài hát hay nhất năm 2018 trên phạm vi toàn thế giới cũng là điều Suboi chẳng hề nghĩ tới.

 

 

“Nhiều người thấy sự thành công của “N-sao” thì hay hỏi mình là có tính toán gì khi ra mắt những sản phẩm âm nhạc này không nhưng mà thật sự là Suboi chẳng tính toán gì hết. Ngay cả với “Công” cũng vậy. Điều mình suy nghĩ ở đây chỉ là làm sao dẫn dắt được người nghe từ “N-sao” qua đến “Công” để mọi người thấy tính thông điệp trong âm nhạc dần mạnh lên, chất liệu âm nhạc cũng mới mẻ hơn. Mỗi khi muốn giới thiệu tư tưởng nghệ thuật mới, mình muốn mọi thứ phải được khán giả tiếp nhận từ từ chứ không muốn mọi người bị shock. Chắc cái đó thì có thể gọi là có tính toán một chút“, Suboi tâm sự.

 

Suboi là vậy, âm nhạc với cô đơn giản như sống thì cần phải thở. Chỉ vậy thôi, nên Suboi hiếm khi có sự tính toán chi li từ bước 1 đến bước 2 phải như thế này rồi từ bước 2 đến bước 3 phải như thế kia. Đôi khi, Suboi hay có suy nghĩ rằng không biết âm nhạc cô làm có bị trừu tượng quá không, hình ảnh đan xen vào nhau nhiều như vậy người nghe có hiểu không hay họ sẽ nói với nhau rằng “Trời ơi, nghe nhạc thôi mà sao nhức đầu quá vậy”. Thế là Suboi.. sợ. Nhưng rồi, Su cảm thấy âm nhạc xung quanh mình sao ai cũng yêu nhau rồi đau lòng hoặc có một chủ đề mà hết bài hát này xào tới bài hát kia nấu lại. Cô nàng rapper lại tự nhủ rằng mình nên cho thêm thứ gia vị gì đó vào guồng quay giải trí ngoài kia cho mọi thứ khác biệt đi một chút. Nghĩ ngợi thông suốt, Suboi lại lao vào làm, lúc ấy cô mới… hết sợ.

 

 

“Hình như hình ảnh nữ quyền cũng được nhắc tới khá nhiều trong giai đoạn âm nhạc gần đây của Suboi. Có vẻ khác với những “Đời”, “Trời Cho” hay “Lắm Mồm” trước đây khá nhiều?”, tôi hỏi.

 

“Thật ra đây không phải là hình ảnh. Suboi nghĩ, mỗi người sẽ có hành trình nhận biết tri thức riêng. Cho Suboi đặt ra câu hỏi nhé, tiếng nói của ai đang bị phớt lờ nhiều nhất? Đó chính là tiếng nói của trẻ em và phụ nữ. Thật ra, có trẻ em và phụ nữ mới có tương lai chứ, đúng không?. Có một sự thật là chúng ta đang sống trong một thế giới của đa số mọi thứ đều được mô tả bởi hình ảnh của người đàn ông. Ví dụ khi một người đàn ông la mắng nhân viên thì người ta sẽ bảo người đó thật phong độ nhưng nếu là người phụ nữ ở vị trí đó thì hẳn sẽ bị gắn với cụm từ “tác oai tác quái”. Xã hội thì luôn có sự phân định nhưng chưa chắc đó đã là công bằng. Không phải Suboi hô hào “Phụ nữ là số 1, là tốt nhất” mà mình chỉ nghĩ con người là như nhau, có khác chăng chỉ là khác về mặt sinh học và giới tính. Đó là thông điệp mà Suboi muốn đưa tới tất cả khán giả”, Suboi chia sẻ về quan điểm âm nhạc của cô.

 

Tôi hỏi Suboi, “Có khi nào Suboi nghĩ về những con số triệu view đang được coi là thước đo cho thành công của mỗi sản phẩm âm nhạc bây giờ?”. Một cái nhún vai rất nhẹ, Suboi nói cô làm nhạc không phải để được khẳng định vị trí nhất, nhì, ba, tư.. với bất kì ai mà chỉ muốn thấy mình có giá trị ở trong cuộc sống này. Với cô, được dùng âm nhạc để truyền cảm hứng tới những người trẻ về những bài học mình đã học được hoặc chia sẻ được những trăn trở của mình mới là điều may mắn nhất khi được làm nghệ sĩ. Điều đó quan trọng hơn bất kì con số hay danh hiệu nào.

 

“Như bài “N-sao” hiện tại cũng đã hơn 1 triệu view rồi. Với Suboi, đó là con số nhiều. So với bài “Người Ta Hiểu” của mình trước kia thì cũng chỉ có hơn 300 ngàn lượt xem thôi mặc dù bài đó chơi nhạc Jazz rất hay. Su thấy dù sao thì bây giờ mình cũng đang dần đi lên đấy chứ. Còn người khác làm gì hay sử dụng những cách gì đằng sau thì mình đâu có biết được. Nói chung, mình không đi đường giống người khác nên không so sánh. Mình chỉ so sánh mình của hiện tại với mình ngày xưa thôi. Như vậy mình sẽ sống khỏe hơn”, Suboi nói chậm rãi.

 

 

Quá khứ là “đời dập”, không ai mời show và lúc nào cũng cảm thấy đơn độc

 

Có lẽ không mấy ai biết chỉ cách đây vài năm thôi, Suboi đã phải trải qua rất nhiều những biến cố trong đời sống. Nói theo kiểu của Suboi là cô “bị đời dập tơi tả”. Bạn thân qua đời rồi gặp phải những người làm việc không phải vì âm nhạc mà vì những mục đích khác khiến Suboi gần như mất hoàn toàn niềm tin vào cuộc đời. Càng bị cuốn sâu vào thế giới với đầy rẫy những mưu mô, lừa lọc đó càng khiến cô cảm thấy mệt mỏi. Chính trong quãng thời gian đó, Suboi đã viết nên ca khúc “Lời Thỉnh Cầu” với những ca từ như “Cho tôi một giây để mà thở nghi ngờ lúc bỡ ngỡ, tan mộng khi chờ”.

 

Thời điểm đó, cũng không có bất cứ bầu show nào mời Suboi đi diễn vì như cô thú nhận, “Nhạc của mình không đủ tính giải trí kiểu tiệc tùng để chơi nhạc trong club hoặc các tụ điểm nên không ai mời là đúng rồi”. Lúc đó, Suboi có rất nhiều trăn trở pha lẫn sự bực bội, cô luôn luôn có ý nghĩ rằng “Ủa, tại sao tôi còn trẻ mà tôi phải chịu đựng những chuyện như thế này”. Nhưng rồi, với lòng tin về bản thân trong âm nhạc, Suboi dần dần chấp nhận mọi chuyện xảy đến như những thử thách ông trời đặt ra để đo lòng người.

 

“Ngay cả khi không được mời show thì Suboi cũng không có suy nghĩ là mình sẽ làm thứ âm nhạc khác đi?”, tôi hỏi.

 

Không một chút nào do dự, Suboi nhanh chóng đáp lại bằng câu trả lời vô cùng thẳng thắn: “Không, mình sẽ nghĩ tới những chuyện như là làm sao để chụp ảnh “selfie” cho đẹp hơn, kiểu giống mấy bạn influencer ấy. Thà nghĩ tới những chuyện đó còn hơn là nghĩ tới việc chấp nhận rằng mình sẽ đổi nhạc”.

 

Chưa kể tới, khoảng thời gian ấy, Suboi chẳng có ai bên cạnh. Mỗi ngày lo chuyện giấy tờ, tiền bạc, nhà cửa thôi là đã hết ngày. Suboi không thể nào viết. Không viết được một chữ, mà có viết cũng chỉ toàn là những ca từ linh tinh, “không ra hồn gì cả, bế tắc lắm”, Suboi thở dài rất nhẹ. “Ngày đó tính mình hay “cà rỡn”, thích thì làm không thích thì thôi, hết tiền là chẳng làm được gì nữa. Tiền bạc là thứ khiến người ta không thể với tới những kiến thức cao hơn hoặc những suy nghĩ xa hơn. Đó là sự thật”.

 

 

Hiếm ai biết ẩn chứa bên trong cô gái này luôn tồn tại ý niệm về sự đơn độc rõ nét. Lúc nào Suboi cũng cảm thấy mình đơn độc, lạc lõng trong thị trường âm nhạc Việt Nam và cả trong mảnh đất Hip-Hop nơi cô đã trưởng thành. Sự đơn độc đó được Suboi lấy ra để chia sẻ cùng âm nhạc, đó là thứ gia vị mà theo như cô cảm nhận thì “nó cũng “cool” đấy chứ”. Nhưng ở trạng thái song song, kẻ đơn độc là Suboi lại khát khao được mang nhạc Việt vươn mình ra thế giới. Lúc nào Suboi cũng muốn cô là cây cầu nối giữa âm nhạc Việt Nam và thế giới. Suboi muốn thế giới sẽ không chỉ biết tới Việt Nam với đồng lúa cò bay thẳng cánh hay làng quê với những mái nhà yên bình.

 

“Bạn có nghe bài “Too Proud” chưa?”, Suboi hào hứng nói, “Đó là cơ hội để Suboi học hỏi đấy. Mình thích Utada Hikaru từ 10 năm trước rồi, lúc cô ra bài “Come Back To Me” và được chiếu trên kênh MTV Mỹ. Người Châu Á mà được phát nhạc trên kênh MTV của Mỹ? Lúc đó, Suboi nghĩ, “điên” thật chứ! Nhưng nhờ đó mình đã được truyền cảm hứng rất nhiều vì cô ấy làm được thì cũng tự động viên bản thân rằng mình sẽ làm được.

 

Nghệ sĩ Việt luôn tự ti là mình bước ra từ đất nước nhỏ nhưng mà nước Hàn Quốc, nước Anh, nước Mỹ.. thì cũng là “nước” như nhau cả mà. Cũng nằm trên bản đồ thế giới và cũng là công dân của thế giới thì tại sao mình không thể làm? Sau này, nhận được lời đề nghị hợp tác từ phía ekip của Utada Hikaru thấy vui nhiều lắm. Nghĩ lại, thấy mình cũng hơi “ngon”, Suboi muốn rap gì thì Suboi rap, phía ekip của Utada cũng không can thiệp nhiều vào phần nội dung mình viết. Nhiều người hỏi sao không rap bằng tiếng Anh, ơ kìa, cũng phải cho thế giới biết tiếng Việt Nam mình nghe ra làm sao nữa chứ”.

 

 

Suboi và nấc thang tuổi 28 – Khi đời vừa đủ đẹp

 

Đến thời điểm hiện tại, Suboi đang quay trở lại với cuộc chơi cùng âm nhạc trong cảm giác “thực sự hạnh phúc”. Bây giờ đời sống của cô vừa đủ đẹp với những dự định âm nhạc mới mẻ, có những người cộng sự tốt trong công ty Suboi Entertaiment để giúp đỡ và đồng hành cùng cô trên những chặng đường khó khăn sắp tới. Nhờ có họ, Suboi đã phần nào lấy lại được lòng tin với con người, tình yêu, cuộc đời và “Đỡ phải lo rằng có ai đó đang làm gì đằng sau lưng mình, sống vậy mệt quá”.

 

Rồi cô nàng hí hửng khoe về album mới mà cô nói: “Hi vọng sẽ xuất xưởng trong dịp hè này, hay lắm, bài nào cũng hay cả”.

 

“Tận mùa hè cơ à, lâu thế nhỉ?”, tôi cười.

 

“Cũng có thể lâu hơn thì sao”, Suboi lém lỉnh trả lời, “Nhưng thực sự đây là dự án âm nhạc Suboi làm mà thấy hài lòng nhất từ trước đến giờ. Suboi mong là mọi người sẽ thích vì có nhiều cung bậc cảm xúc trong đó lắm. Album này Suboi viết trong hai năm liền. Năm đầu tiên Suboi viết demo rồi giữ lại vài bài, năm nay viết thêm và hoàn thiện album. Suboi thấy đây là sự chuyển giao tư tưởng âm nhạc mới của chính mình. Vẫn là Suboi, vẫn chất riêng đó, nhưng mới mẻ hơn nhiều.”

 

“Suboi có dự định kết hợp chung với nghệ sĩ Việt Nam nào không?”, tôi hỏi.

 

“Bây giờ thì chưa nhưng mình thích ai đó mạnh mẽ giống mình. Ví dụ như Tiên Tiên. Lúc nào Suboi và Tiên Tiên gặp nhau cũng hỏi “Ê, có muốn làm gì chung không?” và đến bây giờ thì hai đứa… vẫn chưa làm gì. Thật ra Suboi bị ảnh hưởng bởi những gương mặt nghệ sĩ như chú Elvis Phương, chú Lê Hựu Hà, cô Khánh Ly là nhiều. Trong album mới này mọi người sẽ nhận thấy đâu đó sự ảnh hưởng đấy nằm trong các bài hát”, Suboi nói.

 

 

Cuộc nói chuyện giữa tôi và Suboi kéo dài khá lâu. Đó đúng hẳn là một cuộc nói chuyện nhiều sự sẻ chia về cuộc đời, về âm nhạc, về ước mơ hơn là một buổi phỏng vấn đơn thuần. Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ, thấy nắng vàng nhạt dần, trời cũng bắt đầu sụp tối nhưng Suboi thì vẫn đang tràn đầy sự phấn khích khi kể về dự án album mới cô đang hoàn thiện những công đoạn cuối cùng.

 

Cách Suboi kể về con đường âm nhạc cô sắp đi tới đây tràn đầy cảm hứng và lấp lánh trong đó, là sự hân hoan của tâm hồn mới như vừa được tái sinh. Chẳng phải người phụ nữ sẽ đẹp nhất khi họ hạnh phúc nhất hay sao? Hi vọng, sẽ không còn nhiều nữa những lo lắng hay phiền muộn đến trong cuộc đời nữ nghệ sĩ trẻ tài năng này. Chỉ còn đó niềm vui và hạnh phúc cùng âm nhạc. Nhìn kìa, đôi vai của Suboi chẳng phải mảnh khảnh và nhỏ bé thế kia hay sao?

 

Ảnh| Kỳ Anh – Rose Nguyễn

Design| Vinh Trần

Đỗ Hồng Trang - Baro/ Theo Thể Thao & Văn Hóa